Η Παναγιά στην λαϊκή – δημοτική μας παράδοση

Γρηγόρης Γ. Καλύβας
Γρηγόρης Γ. Καλύβας
12 Αυγούστου 2019, 08:08

Η Παναγιά αποτελεί για τους Έλληνες τη μάνα του γένους στην οποία προστρέχουν στις χαρές και  στις λύπες της ζωής , στις δυσκολίες του έθνους ζητώντας την μεσιτεία της για βοήθεια . Προστρέχουν σ΄ αυτήν που ταπεινά έσκυψε το κεφάλι και αποδέχτηκε να γίνει «σκεύος εκλογής» του θεϊκού σχεδίου σωτηρίας του πεπτωκότος ανθρώπου και «γέφυρα η μετάγουσα εκ γης προς ουρανόν».  Η παρουσία της Παναγιάς σε κάθε έκφανση του προσωπικού, οικογενειακού, λαϊκού και εθνικού βίου είναι δεδομένη! Αυτό φαίνεται κι από το δημοτικό μας τραγούδι, στο οποίο οι άγνωστοι λαϊκοί δημιουργοί χρησιμοποιούν συχνά το όνομά της!

Ας δούμε πως η λαϊκή δημοτική μας μουσική παράδοση τραγουδά την Παναγιά :

* Όταν πάρθηκε η Πόλη από τους Τούρκους, η λαϊκή ψυχή δεν θέλησε να το αποδεχτεί! Μέσα στους στίχους των τραγουδιών που γράφτηκαν για την  άλωση έχουμε τα εξής:

«Σαν τ’ άκουσεν η Δέσποινα, δακρύζουν οι εικόνες.

-Σώπασε Κυρά Δέσποινα, μην κλαίγεις, μην δακρύζεις,

πάλε με χρόνους με καιρούς, πάλε δικά μας είναι»!

*Στο τραγούδι «Το καράβι» από τη Ζάκυνθο, όπου περιγράφεται η προσπάθεια των Κωνσταντινοπολιτών  να σωθούν και να διασώσουν τα άγιά τους:

«..Στην πρύμνη βάνουν το Σταυρό, στην πλώρη το Βαγγέλιο,

την Παναγιά την Δέσποινα στο μεσιανό κατάρτι..»!

………………………………………………..

«…Δώδεκα ευζωνάκια τ’ αποφασίσανε

στον πόλεμο να πάνε Παναγιά μου

να πολεμήσουνε

Στο δρόμο που πηγαίναν στη Μαύρη θάλασσα

κακιά φουρτούνα πιάνει Παναγιά μου

ξεσκίζει τα πανιά

Δεν κλαίμε το καράβι δεν κλαίμε τα πανιά

μον’ κλαίμε τα ευζωνάκια Παναγιά μου

τα νιούτσικα παιδιά

Βοήθα Παναγιά μου να τα γλιτώσουμε

κι όλα σου τα καντήλια Παναγιά μου

θα στ’ ασημώσουμε…» .

………………………………………………..

«…Στο Γαλατά ψιλή βροχή και στα Tαταύλα μπόρα

βασίλισσα των κοριτσιών είναι η Mαυροφόρα.

Έχε γεια Παναγιά τα μιλήσαμε,

όνειρο ήτανε, τα λησμονήσαμε…» .

*Στα χρόνια της  σκλαβιάς  κάποιοι ψυχωμένοι Ρωμηοί βγήκαν στα βουνά για να ζήσουν ελεύθεροι και να πολεμήσουν τον τύραννο! Τους είπαν «κλέφτες» για να τους συκοφαντήσουν, αλλά το Κλέφτης έγινε τίτλος τιμής για τους σκλαβωμένους  Έλληνες! Ο λαός τους τραγούδησε και μέσα στα κλέφτικα τραγούδια παρούσα η Παναγιά!

«…Τον τόπο πιάστε δυνατά, πιάστε τα μετερίζια

κι αν κάμει ο Θεός κι η Παναγιά, να κάμομε γιουρούσι,

το Μιτσομπόνο ζωντανό κοιτάξετε να πιάστε..»!

…………………………………………..

«…κι αν κάμει ο Θεός κι η Παναγιά να πλέξεις να περάσεις,

να πας προς τα λημέρια μας οπόχομε καβούλι»!

*Και το γνωστό «Λάμπει ο ήλιος στα βουνά», στο οποίο φαίνεται η πίστη και η ευσέβεια των Κολοκοτρωναίων:

«..Φλωρία ρίχνουν στην Παναγιά, φλωριά ρίχνουν στους Αγίους

Και στον αφέντη το Χριστό τις ασημένιες πάλες..»!

*Αλλά και στον οικογενειακό βίο τους στην Παναγιά προστρέχει ο λαός μας! Στα νανουρίσματα, που έλεγαν οι μανάδες για να κοιμήσουν τα μωρά τους, Αυτήν  ονομάτιζαν!

«…Έλα ύπνε μ’ και ύπνωσέ το,

Παναγιά, αποκοίμησέ το»!

Κοιμήσου κούπα φράγκικη

Ρωμαίικο σημαντήρι,

της Παναγίας θυμιατό

τ’ Άγιας Σοφιάς καντήλι…»!

…………………………………..

*Η Παναγιά και στον τον Θάνατο :

«..Εψές είδα στον ύπνο μου, στο στρώμα που κοιμόμουν,

τον Άγγελό μου εφίλευα και το Χριστό κερνούσα

και την Κυρά την Παναγιά θερμοπαρακαλούσα,

να μου χαρίσει τα κλειδιά, κλειδιά του παραδείσου,

να μπω, να ιδώ ποιος είναι εκεί, τι είναι τι δεν είναι..»!

……………………………………………….

Η Παναγιά και στην αγάπη :

«..Μια λυγερή μασούριζε μετάξι και χρυσάφι.

Στ’ άγρια βουνά μασούριζε, στους κάμπους το τυλίζει

Και μεσ’ στην Παναγιά μπροστά στήνει τον αργαλειό της.

Παίρνει βοριάς τον αργαλειό, κι ο αγέρας το μετάξι..»!

………………………………………………

«…Ορέ Μαρία λεν, Μαρία λεν την Παναγιά

Μαρία λεν κι εσέ- κι εσένα μωρ’ Μαρία μου…» .

……………………………………………….

«…Τάζω σου Παναγία μου, την ασημένια ζώση,

να μας συσμίξεις και τους δυο σε μια κρεβατοστρώση»!

«Τάζω σου Παναγία μου, ν’ ανάφτω τα κεριά σου,

Να μου φυλάς την πέρδικα πόχω στη γειτονιά σου»!

Μ’ αυτά τα λόγια και μ΄ αυτόν τον τρόπο τιμούν , τραγουδούν , υμνούν  και δοξολογούν την Παναγιά μας οι Έλληνες . Έναν τρόπο μοναδικό , προσωπικό και συλλογικό μαζί !!!

Ας έχουμε την ευλογία της !!

 

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Όλες οι ενότητες

© 2011 - 2017 StagonNews, Developed by NikosPap . Designed by ManosKal .Hosted by Fusioned .