Όσα δεν γνωρίζουμε – Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου 2019 Λέξεις , φράσεις , έννοιες με ιστορικό περιεχόμενο

Γρηγόρης Γ. Καλύβας
Γρηγόρης Γ. Καλύβας
29 Σεπτεμβρίου 2019, 09:56

«Αυθωρεί και παραχρήμα»  

Αὐθωρεί στην αρχαιότητα ή αὐθωρί έδινε η Πυθία τους χρησμούς της, όπως παραδίδει ο Έλληνας ιστορικός, βιογράφος και δοκιμιογράφος,  Πλούταρχος (45 μ.Χ. – 120 μ.Χ.) από τη Χαιρώνεια της Βοιωτίας. Ἡ Πυθία καὶ πρὸ ἐρωτήσεως αὐθωρὶ χρησμοὺς εἴωθέ τινας ἐκφέρειν, έγραφε χαρακτηριστικά (Πλουτ. 2. 512Ε). (Σε νεοελληνική απόδοση: Η Πυθία συνήθιζε να διατυπώνει αμέσως τους χρησμούς της και πριν ακόμη από την ερώτηση.)

Η λέξη πρωτοεμφανίζεται στα ελληνιστικά χρόνια και είναι σύνθετη από την αντωνυμία αὐτός (= ίδιος) και το ὥρα (ή ὥρη). Το τ- του αὐτός πριν από λέξεις που παίρνουν δασεία τρέπεται σε -θ. Υπήρχε και επίθετο αὐθωρός (= αυτός που συμβαίνει την ίδια ώρα, αμέσως), από το οποίο προέκυψε το επίρρημα που εξετάζουμε.

Εμείς συναντάμε το νεοελληνικό αυθωρεί στη φράση αυθωρεί και παραχρήμα που σημαίνει χωρίς καθυστέρηση, χωρίς αναβολή. Αυθωρεί και παραχρήμα πηγαίνουμε στο γιατρό, όταν αισθανόμαστε δυσάρεστα και  αυθωρεί και παραχρήμα εκτελούμε τις επιθυμίες των προσώπων που αγαπάμε.

Αν δεν τις εκτελέσουμε αυθωρεί και παραχρήμα ή αμέσως, τάχιστα, αυτοστιγμεί, τότε ενεργούμε με τα αντώνυμα του λήμματος, δηλαδή εκ των υστέρων ή κατόπιν εορτής.

Πηγή: «liberal»

Όλες οι ενότητες

© 2011 - 2017 StagonNews, Developed by NikosPap . Designed by ManosKal .Hosted by Fusioned .