Ιωάσαφ : Επίσκοπος Σταγών (cα.1560- cα.1575)

Γρηγόρης Γ. Καλύβας
Γρηγόρης Γ. Καλύβας
19 Ιανουαρίου 2020, 09:59

Μέλος της αγίας οικογένειας του Αγίου Βησσαρίωνος , υπήρξε ο μικρανεψιός του , επίσκοπος ΣΤΑΓΩΝ Ιωάσαφ , ο οποίος εποίμανε θεοφιλώς την περιοχή κατά τα έτη cα.1560-Cα.1575.  Ο φιλευσεβής ποιμενάρχης Σταγών Ιωάσαφ  ήταν  επίσης ανιψιός του διαδόχου του Βησσαρίωνος στο επισκοπικό θρόνο των Σταγών, του Νεοφύτου Αʹ  , και  επίσης αδελφός του Επισκόπου Ελασσόνος Αρσενίου (1550‑29 Απριλίου / 9 Μαΐου 1625).

Σπουδαιότατη προσφορά του στην έδρα της επισκοπής , την Καλαμπάκα , είναι η αγιογράφηση εξ΄ ιδίων δαπανών , του ιστορικού καθεδρικού ναού της Κοιμήσεως Θεοτόκου κατά το έτος 1573 δια χειρός των κρητών αγιογράφων Νεοφύτου , γιού του μεγάλου αγιογράφου Θεοφάνους του Κρητός  (Μπαθά ή Στραλιτζα ), ως και ο ιερέας Κυριαζής εκ Σταγών όπως  αποδεικνύεται από σχετική επιγραφή που υπάρχει στον ως άνω ναό .

«Ὁ πανσεβάσμιος καὶ θεῖος ναὸς οὗτος τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας ἱστορήθη διὰ συνδρομῆς καὶ ἐξόδου παρὰ τοῦ θεοφιλεστάτου ἐπισκόπου τῆς ἁγιωτάτης ἐπισκοπῆς Σταγῶν κυροῦ Ἰωάσαφ ὁμοῦ δὲ καὶ μετὰ τῶν τιμιωτάτων κληρικῶν καὶ ἀρχόντων τούτων Παχώμιος ἱερομόναχος, Σταμάτιος ἱερεὺς καὶ οἰκονόμος, Γεώργιος ἱερεὺς καὶ σακελλάριος, Δημήτριος ἱερεὺς καὶ σκευοφύλαξ, Ἰωάννης ἱερεὺς καὶ σακελλίων, Γεώργιος ἱερεὺς καὶ ἐκκλησιάρχης, Παναγιώτης ἱερεὺς καὶ χαρτοφύλαξ, Γεώργιος ἱερεὺς καὶ κανστρίσιος, Χριστοφόρος ἱερεὺς καὶ ἱερομνήμων, Στεφάνου, Ἰωάννου καὶ Φίλου. Ἱστορήθη δὲ καὶ διὰ χειρὸς κἀμοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ Νεοφύτου μοναχοῦ τοῦ Κρητός, ὑπάρχων υἱὸς κυροῦ Θεοφάνους μοναχοῦ τοῦ ἀρίστου ἁγιογράφου, ὅστις τὴν ἐπίκλησιν Μπαθᾶς εἶχεν· ὁμοῦ δὲ καὶ μετὰ τοῦ Κυριαζῆ τῷ ἱερεῖ, τῷ ὄντι ἐκ τῆς αὐτῆς χώρας. Ἀρχιερατεύων δὲ τοῦ πανιερωτάτου μητροπολίτου Λαρίσης κυροῦ Δανιήλ, ἐν τῷ ͵ζπαʹ, ἰνδικτιῶνος αʹ, καὶ τελειώθη ἐν μηνὶ Αὐγούστου ιεʹ.»

Όπως λοιπόν διαβάζουμε ο Κρητικός ζωγράφος Νεόφυτος Μπαθάς, γιος του «ἀρίστου ἁγιογράφου» Θεοφάνη Στρελίτζα Μπαθά, που στις 12 Οκτωβρίου του 1527 είχε ολοκληρώσει την αγιογράφηση του καθολικού της αγιομετεωρίτικης μονής Αγίου Νικολάου Αναπαυσά, και ο Καλαμπακιώτης ιερέας Κυριαζής, επί αρχιερέως Σταγών Ιωάσαφ και μητροπολίτου Λαρίσης (με έδρα τα Τρίκαλα) Δανιήλ, τον Δεκαπενταύγουστο του 1573 ολοκλήρωσαν την αγιογράφηση του ναού.

Μάλιστα, στον εσωνάρθηκα του ναού, πάνω από τη «λεκάνη αγιασμού»,  «στο μέτωπο του νοτιοδυτικού πεσσότοιχου εικονίζεται η κτιτορική παράσταση. Στο κέντρο παριστάνεται ο Χριστός στον τύπο του Παντοκράτορα, να κάθεται με συστροφή του σώματος σε ξυλόγλυπτο θρόνο με ημικυκλικό ερεισίνωτο, να κρατάει ανοιχτό ενεπίγραφο κώδικα ευαγγελίου και να ευλογεί με το δεξί χέρι. Φοράει πορφυρό ορθόσημο χιτώνα και γκριζογάλανο ιμάτιο. (…) Δεξιά εικονίζεται η Παναγία, όρθια σε στάση τριών τετάρτων στραμμένη προς τον Χριστό, να κρατάει ανοιχτό ενεπίγραφο ειλητάριο. Αριστερά σε μικρότερη κλίμακα εικονίζεται ο επίσκοπος Σταγών Ιωάσαφ, στραμμένος σε στάση τριών τετάρτων προς τον Χριστό, να κρατάει ανοιχτό ενεπίγραφο ειλητάριο. Φοράει μοναχικό χιτώνα και κουκούλιο.» Πάνω από τον επίσκοπο είναι γραμμένη η φράση «Δέησις τοῦ δούλου τοῦ Θεοῦ Ἰωάσαφ ἀρχιερέως».

Σώζεται κι ακόμη μία απεικόνιση του Ιωάσαφ σε εικόνα: «Ήταν αδελφός του περίφημου Αρσενίου Ελασσόνος (1550-1626). Σε φορητή εικόνα του έτους 1591/92, που ο Αρσένιος από τη Ρωσία είχε δωρίσει στη Μονή Δουσίκου και σήμερα φυλάσσεται στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών, παρίσταται στο κέντρο η Θεοτόκος ένθρονος και βρεφοκρατούσα, ενώ την παραστέκουν, σε στάση δεήσεως, ντυμένοι όμοια, με τις αρχιερατικές τους ενδυμασίες, ο άγιος Βησσαρίων Βʹ Λαρίσης και ο Νεόφυτος Βʹ Λαρίσης. Γονυπετείς, σε στάση πάλι δεήσεως, στα πόδια της Θεοτόκου, εικονίζονται, κάτω από τον άγιο Βησσαρίωνα ο Σταγών Ιωάσαφ και κάτω από τον Νεόφυτο ο Αρσένιος Ελασσόνος.»26

Πηγές: 1.Αναφορά Αγιοστεφανιτίσσης Μοναχής Θεοτέκνης (βλέπε χρυσούν ιωβηλαίον Μητροπολίτου ΣΤΑΓΩΝ &ΜΕΤΕΩΡΩΝ κυρού Σεραφείμ , 2016).

2.Σπ. Βλιώρας

Όλες οι ενότητες

© 2011 - 2017 StagonNews, Developed by NikosPap . Designed by ManosKal .Hosted by Fusioned .