Το υπόμνημα Θέσεων της Συνάξεως των Ιερών Μονών Αγίων Μετεώρων επί του σχεδίου Π.Δ.

admin
admin
10 Αυγούστου 2017, 21:53

Έρίτιμη κ. Κονιόρδου

Μέ τό παρόν ύπόμνημά μας θά θέλαμε κατ’ άρχήν νά σάς έκφράσουμε τίς έγκάρδιες εύχαριστίες μας γιά τήν έπίσκεψή σας στό Μοναστικό Κέντρο τών Αγίων Μετεώρων. Αξίζει νά σημειώσουμε ότι πρόκειται γιά τήν πρώτη έπίσκεψή Υπουργού Πολιτισμού στόν ιερό μας χώρο, πού αποτελεί ταυτόχρονα κορυφαίο ένεργό μνημείο παγκοσμίου εμβέλειας. Ή έπίσκεψή σας αύτή καταδεικνύει τό προσωπικό σας ένδιαφέρον καί όλοι μας στόν ιερό αύτό χώρο ύπολογίζουμε στήν πολιτική σας οξυδέρκεια καί σύνεση γιά τήν σωστή άξιολό- γηση τών πραγματικών δεδομένων, πνευματικών, ιστορικών, πολιτιστικών γιά τήν λήψη τών ένδεδειγμένων άποφάσεων.
Τό συγκεκριμένο Π.Δ. είναι ούσιώδους σημασίας γιά τήν εύρυθμη λειτουργία καί τήν έν γένει προστασία του άγιομετεωρίτικου χώρου. Καί αυτό γιατί προβλέπει τήν άντιμετώ- πιση μίας σειράς ζητημάτων, τά όποΐα, τόσο στήν συχνότητα, όσο καί στήν όξύτητά τους συνεχίζουν έπί χρόνια νά έπισωρεύουν προβλήματα καί τριβές σέ όλη τήν περιοχή.Αύτός, άλλωστε, είναι καί ό λόγος πού τό ‘Υπουργείο σας έπιμελήθηκε οργανωμένα καί συστηματικά τήν έκπόνηση τοΰ σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος «Θέσπιση χρήσεων καί δραστηριοτήτων έντός τοϋ Ίεροΰ χώρου τών Μετεώρων».

Χαρακτηριστικά αναφέρουμε τήν παράνομη υπαίθρια κατασκήνωση, τήν άνεξέλεγκτη άνάπτυξη έπαγγελματικών δραστηριοτήτων, τήν παράνομη χρήση καί έμπορευματοποίη- ση της εικόνος της περιοχής, τις παράνομες κινηματογραφήσεις, τόν άνεμοπτερισμό, τίς άλλεπάλληλες πτήσεις ποικίλων μή έπανδρωμένων πτητικών μέσων (UAV drones), τήν άνεξέλεγκτη καί χωρίς όρια καί κανόνες άσκηση διαφόρων extreme sports καί πληθώρα άναλόγων δραστηριοτήτων, πού γνωρίζουν ιδιαίτερη έξαρση τόν τελευταίο καιρό καί γιά τίς όποιες σάς έπισυνάπτουμε καί άνάλογο φωτογραφικό ύλικό.

Ή εκτέλεση όλων αύτών τών δραστηριοτήτων φρονούμε ότι προσβάλλει τήν ιερότητα της περιοχής καί έν πολλοίς άναιρεΐ τήν διασφάλιση τοΰ ιδιαίτερου θρησκευτικού χαρακτή­ρα της, ό όποιος προστατεύεται άπολύτως τόσο άπό τήν έθνική νομοθεσία (Ν. 2351/1995) όσο καί άπό διεθνείς συμβάσεις, όπως αύτή της UNESCO.

Εΐναι πολύ σημαντικό καί θά πρέπει νά σημειωθεί ιδιαίτερα ότι ή UNESCO δέν προ­στατεύει γενικά καί άόριστα τά Μετέωρα, άλλά προστατεύει συγκεκριμένα τόν ιδιαίτερο θρη­σκευτικό χαρακτήρα τους καί τήν αισθητική καί άρχαιολογική άξια πού τούς προσέδωσε ή μακραίωνη μοναχική παρουσία καί βιοτή.

Αναφέρουμε ενδεικτικά κάποια χαρακτηριστικά άποσπάσματα άπό τά κριτήρια έντά- ξεως τών Αγίων Μετεώρων στόν Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO: «Αιω­ρούμενα στόν άέρα (όπως είναι καί ή σημασία της λέξης στά έλληνικά) τά μοναστήρια τών Μετεώρων άποτελούν ένα μοναδικό άρχιτεκτονικό έπίτευγμα καί ένα άπό τά πιό δυναμικά παραδείγματα της άρχιτεκτονικής μετατροπής τοΰ χώρου σέ θέση εγκατάστασης, περισυλ­λογής καί προσευχής τών μοναχών… Τά Μετέωρα άποτελούν σημαντικό παράδειγμα άνταλλαγής άνθρώπινων άξιών, γεγονός τό όποιο οφείλεται στις χιλιάδες τών ανθρώπων πού έπισκέπτονται άπό όλον τόν κόσμο καί θαυμάζουν τή μοναδική μοναστηριακή άρχιτε- κτονική, εικονογραφία καί κειμήλια, άλλά καί τόν άξιόλογο μνημειακό χαρακτήρα τοΰ άρ- χαιολογικοΰ χώρου καί τοΰ φυσικού τοπίου».

Τόν ιδιαίτερο αύτό θρησκευτικό χαρακτήρα διαμόρφωσε, έδώ καί αιώνες, ή ήσυχαστι- κή καί νηπτική παράδοση καί βιοτή τών ορθοδόξων μοναχών -πολλοί έκ τών όποιων συγ­καταλέγονται μεταξύ τών Αγίων της ‘Εκκλησίας μας- οί όποΤοι μέ τήν άσκητική τους παρου­σία καθαγίασαν τόν εύλογημένο αύτό τόπο καί τόν έλάμπρυναν μέ τήν δημιουργία τοΰ άπαράμιλλου κειμηλιακοΰ πλούτου. Δέν μπορούμε, λοιπόν, μέ άπρόσεκτες κινήσεις, νά διακινδυνεύσουμε τόν άποχαρακτηρισμό τών Αγίων Μετεώρων καί τήν διαγραφή τους άπό τόν Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO μέ τήν άμφισβήτηση του ώς άνω ίεροΰ χαρακτήρα τους.

Ή παραβατική συμπεριφορά καί τό σύνολο των παράνομων δραστηριοτήτων πού προ­αναφέραμε συνιστούν κατάφωρη παραβίαση των βασικών διατάξεων της σχετικής νομο­θεσίας, τόσο της ελληνικής όσο καί τής διεθνούς (Συνθήκη τού Λονδίνου, της Γρανάδας, των Παρισίων κ.λπ.) γιά τήν προστασία τής πολιτιστικής κληρονομιάς τής πατρίδος μας καί τού ιερού χώρου τών Αγίων Μετεώρων. ‘Επιφέρουν δέ σοβαρές καί άνεπανόρθωτες άλλοι- ώσεις στό βραχώδες συγκρότημα τών Αγίων Μετεώρων καί συντελούν στήν άπώλεια καί καταστροφή άρχαιολογικών τεκμηρίων καί εύρημάτων τής περιοχής. Ή συνεχής μάλιστα προβολή καί διαφήμισή τους τόσο άπό τό διαδίκτυο, όσο καί άπό άλλα μέσα, έντυπα καί ήλεκτρονικά, συμβάλλει στήν ραγδαία αύξηση καί έπιδείνωση άνάλογων φαινομένων καί τήν συνολική έπιβάρυνση τής περιοχής.

Είναι δεδομένο πώς δέν ύπάρχει άνάλογο παράδειγμα, άνά τήν υφήλιο, ζωντανού άρ- χαιολογικού χώρου καί Μοναστικού Κέντρου τής έμβέλειας καί τού βεληνεκούς τών Αγίων Μετεώρων, έγγεγραμμένου στόν Κατάλογο τών Μνημείων τής Παγκόσμιας Κληρονομιάς τής UNESCO, πού νά λειτουργεί χωρίς τούς στοιχειώδεις κανόνες φύλαξης, προστασίας, συμπεριφοράς, τηρήσεως τού ώραρίου, έλέγχου στήν προσβασιμότητα τών περιοχών κ.λπ. Μία τέτοια εικόνα άπαξιώσεως, ύποβαθμίσεως, άλλοιώσεως, έμπορευματοποιήσεως, εύτελισμού τής θρησκευτικής, πολιτισμικής, οικολογικής, αισθητικής καί τουριστικής αξίας τής περιοχής εΐναι βέβαιο πώς δέν άντανακλά τήν βούληση τών Υπηρεσιών τού ΥΠΠΟ γιά τόν ιερό χώρο τών Αγίων Μετεώρων.

Ό ύποβιβασμός καί εύτελισμός ένός τόσο ύψηλοϋ καί ποιοτικού πνευματικού πολιτι­σμικού καί τουριστικού άγαθού μέσα άπό τήν προβολή καί έκτέλεση extreme sports καί ή μετατροπή του σέ ένα κέντρο πολλαπλών χρήσεων καί δραστηριοτήτων θά πλήξουν καίρια τήν εικόνα καί τήν διεθνή άκτινοβολία τής περιοχής καί τής ζώσας μαρτυρίας τού Μοναστι­κού Κέντρου τών Αγίων Μετεώρων.

Στό Μοναστικό Κέντρο τών Αγίων Μετεώρων έπί αιώνες τώρα παρακολουθεί κανείς τήν άπαράμιλλη σύζευξη καί άρμονία τής θείας δημιουργίας μέ τό μοναδικό στό είδος του φυσικό τοπίο, τήν ύψηλή ανθρώπινη καλλιτεχνική αισθητική καί τήν ήσυχαστική παράδοση τού ορθοδόξου μοναχισμού. Αύτή ή άρρηκτη φυσική, καλλιτεχνική, θρησκευτική καί πολι­τισμική ενότητα άποτελεϊ τό άντικείμενο τού ένδιαφέροντος καί τού θαυμασμού τών έπισκε- πτών πού συνωστίζονται πραγματικά στόν ιερό μας χώρο. Τά κυρίαρχα αύτά συστατικά τού χώρου είναι πού άναβιβάζουν τήν συνολική άξία τής περιοχής καί τήν καθιστούν έναν άπό τούς σημαντικότερους προορισμούς τής πατρίδας μας μέ τεράστια έπισκεψιμότητα.

Ώς συνεχιστές της άγιομετεωρίτικης μοναστικής παραδόσεως, φυσικοί κάτοικοι της πε­ριοχής και έγκαταβιοΰντες στά ιερά αύτά σκηνώματα, καταθέτουμε, μέ πόνο καί αγωνία ψυχής, τήν ζώσα καθημερινή μαρτυρία μας καί σας δηλώνουμε ότι οΐ δραστηριότητες αύτές παρακωλύουν, καί μάλιστα έντόνως, τήν άσκητική μας βιοτή καί άποτελοϋν ανασταλτικό, άν όχι απαγορευτικό παράγοντα, γιά τήν συνέχιση της μοναχικής παρουσίας καί μαρτυρί­ας, πού συντελείται άδιάκοπα έπί δέκα αιώνες. Δέν είμαστε σέ καμμία περίπτωση διατεθει­μένοι νά άποδεχθοϋμε μία τέτοια προοπτική γιά τό Μοναστικό μας Κέντρο καί σέ καμμία περίπτωση δέν θά έττιτρέψουμε τήν αλλοίωση καί τήν άλλοτρίωσή του.

Έχουμε άπόλυτη έπίγνωση τής τεράστιας εύθύνης πού μας δημιουργεί ή ύπερπολύ- τιμη πνευματική, εθνική καί πολιτισμική παρακαταθήκη, πού κληροδότησαν σέ μας, τούς σύγχρονους μοναχούς, οί πνευματικοί μας πατέρες, οί πρώτοι οικιστές τών μετεωρίτικων βράχων. Μας συνέχει τό καθήκον καί ή ύποχρέωση πού έχουμε νά διαφυλάξουμε καί νά άναδείξουμε τήν ιερή αύτή παρακαταθήκη. Αποτελεί κοινό μας όραμα καί οργανωμένο στόχο ή άποκατάσταση καί έπαναλειτουργία όλων τών παλαιών Μονών καί τής πληθώρας τών άσκητηρίων, πού είναι κατάσπαρτα στούς μετεωρίτικους βράχους, ώστε νά έπανέλθει τό Μοναστικό μας Κέντρο στό κάλλος καί τό μεγαλείο τής περιόδου τής άκμής του.

Ήδη τις τελευταίες δεκαετίες οί σύγχρονες μοναστικές άδελφότητες έχουν έπιτελέσει ένα τεράστιο άναστηλωτικό έργο κτητορικών διαστάσεων πού συνέβαλε στήν άναδημιουρ- γία, τήν άναβάθμιση καί τήν άνάδειξη τής περιοχής συμβάλλοντας καταλυτικά στήν τουρι­στική άνάπτυξη καί τήν πρόοδο τής τοπικής κοινωνίας. Τό γιγαντιαίο αύτό άναστηλωτικό έργο συντελέστηκε χάρη στις δαπάνες, τόν κόπο, τήν άοκνη προσωπική έργασία καί τήν θυσιαστική προσφορά τών συγχρόνων άγιομετεωριτών μοναχών. Στήν πρώτη του φάση περιελάμβανε τήν συντήρηση καί άποκατάσταση τών έξι έπανδρωμένων Ιερών Μονών. Ή δεύτερη φάση, ή όποια έχει ξεκινήσει καί βρίσκεται σέ έξέλιξη, περιλαμβάνει τήν άποκατά­σταση τών παλαιών Ιερών Μονών καί άσκητηρίων πού ύπάγονται ώς μετόχια στις άντί- στοιχες κυρίαρχες Μονές. Αρκετές άπό αύτές τις Μονές καί τά άσκητήρια έχουν αναστηλω­θεί καί γιά τις ύπόλοιπες ύπάρχει ό άνάλογος προγραμματισμός καί ή έκπόνηση άνάλογων μελετών.

«Ολες αύτές οί παλαιές Μονές καί τά άσκητήρια άποτελοϋν ιερά καθιδρύματα, είναι λα­τρευτικοί καθαγιασμένοι χώροι καί ώς τέτοιοι πρέπει νά γίνονται σεβαστοί καί νά προστα­τεύονται, όπως άλλωστε επιβάλλει καί ή σχετική νομοθεσία. Αποτελούν ταυτόχρονα σημα­ντικά άρχαιολογικά μνημεία, προστατευμένα άπό τήν άρχαιολογική νομοθεσία, γιά τά όποΐα θά πρέπει νά ύπάρξει ειδική μέριμνα πού θά άφορα στήν τεκμηρίωση καί άποτύπωσή τους, τόν καθαρισμό τών έρειπίων καί καταλοίπων, τήν περισυλλογή, προστασία καί φύλαξη ιερών άντικειμένων καί κειμηλίων καί τήν εκπόνηση άρχιτεκτονικών μελετών αναστηλώ­σεως πού θά ύποβληθοΰν πρός έγκριση στις άρμόδιες ‘Υπηρεσίες τοϋ Υπουργείου σας. Οί ‘Ιερές Μονές μας συνεργάζονται γιά τόν σκοπό αύτό μέ κορυφαία επιστημονικά ιδρύματα της χώρας καί επιστήμονες εγνωσμένου κύρους πού διαθέτουν τήν άνάλογη έμπειρία καί τεχνογνωσία.

Κατά συνέπεια, γιά τις ‘Ιερές Μονές μας είναι άδιαπραγμάτευτη ή αύστηρή προστασία όλων τών ‘Ιερών Μονών καί άσκητηρίων καί τοϋ φυσικού περιβάλλοντος χώρου πού τούς άντιστοιχεΐ στά βραχώδη συμπλέγματα. Εΐναι άδιαπραγμάτευτη ή θέση ότι στούς συγκε­κριμένους βράχους πού φιλοξενούν παλαιές Μονές καί άσκητήρια δέν θά επιτρέπεται καμ- μία άθλητική ή άλλη δραστηριότητα πού προσβάλλει τόν θρησκευτικό χαρακτήρα τους καί τήν άρχαιολογική τους άξια καί πού θέτει σέ κίνδυνο τήν άσφάλεια τών ιερών κειμηλίων καί τών άρχαιολογικών τεκμηρίων πού βρίσκονται άπό αιώνες έκεΤ.

Είναι, άλλωστε, δεδομένο ότι ό χώρος τών Αγίων Μετεώρων είναι άναγνωρισμένος, ώς ιερός καί ώς άρχαιολογικός, στό σύνολο του καί όχι άποσπασματικά. Προστατεύεται, δηλαδή, τό σύνολο τοϋ χώρου, ή κάθε Μονή, τό κάθε άσκητήριο, τό κάθε κατάλοιπο, τό κάθε άρχαιολογικό τεκμήριο καί ό κάθε βράχος πού τά φιλοξενεί. Καί είναι, επίσης, δεδο­μένο ότι δέν ύπάρχει κάνενα άνάλογο προηγούμενο άρχαιολογικοϋ χώρου έντός τοϋ όποιου επιτρέπονται άθλητικές δραστηριότητες καί μάλιστα extreme sports πού περιλαμ­βάνουν έπεμβάσεις έπί τών ‘ίδιων τών μνημείων καί τοϋ φυσικού περιβάλλοντος χώρου τους.

Πρός επίρρωση τών άνωτέρω έπικαλούμαστε τήν πρόσφατη άπόφαση τοϋ Μονομε­λούς Πρωτοδικείου Τρικάλων (ύπ’ άριθμ. 131/2017), ή όποία έπικυρώνει καί νομολογιακά τό ώς άνω σκεπτικό άπαγορεύοντας τήν διοργάνωση καί διενέργεια φεστιβάλ σχοινοβα­σίας (highline) έντός τοϋ ίεροΰ χώρου τών Μετεώρων καί ορίζοντας ότι άνάλογες δραστη­ριότητες «δέν μπορούν νά άναπτυχθοϋν έπί τών βράχων όπου ύφίστανται μονές άλλά καί χώροι μέ άρχαιολογικό κατάλοιπα».

Ή συμπερίληψη, ύπό όρους, τέτοιων δραστηριοτήτων έντός τού ίερού-άρχαιολογικοϋ χώρου τών Αγίων Μετεώρων (σέ συγκεκριμένους βράχους πού δέν στεγάζουν παλαιές Μονές ή άσκητήρια καί σέ όριοθετημένες καί χαρτογραφημένες διαδρομές), πού προβλέ­πεται στό σχέδιο τοϋ Π.Δ., είναι μία πρωτοφανής έξαίρεση καί ώς έκ τούτου ελέγχεται νο­μικά καί έπιστημονικά. Παρά ταύτα οί ‘Ιερές Μονές μας συγκατατίθενται, κατά άκρα οικονο­μία, στήν έξαίρεση αύτή. ‘Εμμένουμε, όμως, άπόλυτα στήν θέση μας σέ ό,τι άφορά τά ιερά καθιδρύματα καί άσκητήρια, διατηρώντας τήν έπιφύλαξη γιά τήν άσκηση κάθε έννομου δι­καιώματος γιά τήν προστασία τών ιερών αύτών καθιδρυμάτων καί τών κειμηλίων τους.

 

Οί ‘Ιερές Μονές μας, προκρίνοντας τήν άνάγκη διατηρήσεως τής αρμονικής συνυπάρ­ξεως καί συνεργασίας μέ τήν τοπική κοινωνία, άποδέχονται τό περιεχόμενο τοΰ σχεδίου του Π.Δ. στήν τελική του μορφή, όπως αύτό ύποβλήθηκε άπό τό ‘Υπουργείο σας, καθώς θεωρούμε ότι σέ γενικές γραμμές κινείται σέ σωστή κατεύθυνση, άποτελεϊ προϊόν διαλόγου καί άνταλλαγής άπόψεων πού προηγήθηκε καί συνιστά τήν χρυσή τομή μεταξύ άντιτιθέμε- νων άπόψεων, τίς όποιες συγκεράζει καί συμβιβάζει. Οά συμβάλει δέ άποφασιστικά στήν έξάλειψη τών σημείων τριβής πού προκαλούν άδικαιολόγητες εντάσεις καί προστριβές στήν περιοχή.

Τό παρόν Υπόμνημα κατατίθεται έξ ονόματος τών Ιερών Μονών τών Αγίων Μετεώρων διά τής Ιεράς Μητροπόλεως καί παρακαλούμε νά τό λάβετε ύπόψη σας στις άποφάσεις έπί τοΰ συγκεκριμένου ζητήματος.

 

 

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Όλες οι ενότητες

© 2011 - 2017 StagonNews, Developed by NikosPap . Designed by ManosKal .Hosted by Fusioned .