Το χρονικό του ολοκαυτώματος Καστανιάς και Ασπροποτάμου

30 Οκτωβρίου, 2016 08:56 Επιμέλεια: /

scan0023

Υπό την αιγίδα του Μορφωτικού & Ευεργετικού Συλλόγου Καστανιάς «Ο ΣΤΙΝΟΣ» πραγματοποιείται σήμερα  η καθιερωμένη ετήσια εκδήλωση τιμής και μνήμης των πεσόντων στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης (1941-1944)  Καστανιωτών . Προ του μνημείου που έχει στηθεί και φέρει στις τέσσερες πλευρές του τα ονόματα όλων εκείνων που βίωσαν την Γερμανική θηριωδία  μέσα από το ολοκαύτωμα της Καστανιάς (26 /10/43) Οι σημερνοί Καστανιώτες θυμούνται τις τραγικές στιγμές που βίωσε το χωριό τους αλλά και η ευρύτερη περιοχή Ασπροποτάμου από τις γερμανικές κατοχικές στρατιωτικές δυνάμεις και που μόνο με έγκλημα πολέμου μπορεί να λογιστεί .

Αναφορά γι’ αυτό το έγκλημα των Γερμανών  γίνεται στο βιβλίο του  Δημήτρη Κωνσταντινίδη με τίτλο – Επιχείρηση «Πάνθηρας»  Οι Γερμανοί κατακτητές εισβάλλουν και πυρπολούν την Πίνδο – (Τρίκαλα 2011 ) , όπου μεταξύ των άλλων  αναφέρονται : « …Το Φθινόπωρο του 1943 έγινε η μεγάλη εκκαθαριστική επιχείρηση των Γερμανών στην Πίνδο που είχε την κωδικοί ονομασία «Πάνθηρας» και στόχευε πρωτίστως στην ανάκτηση του ελέγχου επί της κεντρικής οδού Τρικάλων-Ιωαννίνων και Άρτας-Ιωαννίνων τις οποίες ήλεγχαν οι αντάρτες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ αντίστοιχα μετά την Ιταλική συνθηκολόγηση του Σεπτεμβρίου.

Περί τα μέσα του Οκτώβρη του ’43, άρχισαν οι πρώτες συγκεντρώσεις, των Γερμανικών τμημάτων προς τη Δυτικά Θεσσαλία, αλλά και στις περιοχές γύρω από το Μέτσοβο και την Άρτα. Ταυτόχρονα, ξεκίνησαν και οι πρώτες επιθετικές ενέργειες προς τις περιοχές Καστανιά , Καλαμπάκα, Χαλίκι , Ασπροπόταμος και Άρτα – Ιωάννινα, έχοντας ως σκοπό τον αφανισμό των αντάρτικων ομάδων.

Στις 18ης Οκτωβρίου του 1943, ημέρα Δευτέρα, η «Ανατολική Ομάδα Μάχης» με τεθωρακισμένα οχήματα, φορτηγά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες κατευθύνονταν από τα Τρίκαλα προς την Καλαμπάκα. Μετά από ολιγόωρη μάχη, η Καλαμπάκα κατελήφθη και, αφού λεηλατήθηκε, δόθηκε η εντολή για την πυρπόληση της. Κάηκαν περίπου 120 σπίτια και ένα μεγάλο τμήμα της πόλης μετατράπηκε σε ερείπια. Οι κάτοικοι της κυνηγημένοι, την εγκαταλείπουν.

Το απόγευμα της 19ης Οκτωβρίου το 2ο τάγμα των γερμανών κατευθύνεται προς την Καστανιά, διανυκτερεύοντας στα χάνια της περιοχής. Τις κινήσεις των γερμανικών τμημάτων συνόδευε ένα δικινητήριο αεροπλάνο τύπου «Στόρκ», το οποίο από μικρό ύψος βομβάρδιζε με μικρής ισχύος βόμβες,χωριά και τοποθεσίες, ώστε να προκαλέσει τον πανικό μεταξύ των ντόπιων πληθυσμών, πυροβολώντας ταυτόχρονα κάθε ύποπτη κίνηση.

Η είδηση του ερχομού των Γερμανών διαδόθηκε αστραπιαία στην Καστανιά, οι κάτοικοι της οποίας πανικόβλητοι άρχισαν να την εγκαταλείπουν. Το πρωινό της 20ης Οκτωβρίου φθάνουν πρώτοι οι Γερμανοί μοτοσικλετιστές στο χωριό, το βρίσκουν εγκαταλελειμμένο από τους κατοίκους του, οι οποίοι βρήκαν καταφύγια στα δασωμένα μέρη της περιοχής. Στις 08.30 π.μ έφτασε στο χωριό και η κύρια δύναμη των Γερμανών. Αμέσως εγκαταστάθηκαν στα σπίτια του χωριού και περιμετρικά εγκατέστησαν φυλάκια. Εντύπωση προκάλεσε ο μεγάλος αριθμός των νεκρών. Οι απώλειες πιθανότατα προκλήθηκαν από τον βομβαρδισμό του γερμανικού πυροβολικού που προηγήθηκε πριν την τελική προώθηση των κατακτητών στην Καστανιά.

Την Πέμπτη 21η του μηνός αρχίζει η λεηλασία του χωριού. Ανακαλύπτουν τότε την ύπαρξη στρατηγείου του ΕΛΑΣ, γεγονός το οποίο για τους κατακτητές καθιστούσε τους Καστανιώτες συνεργάτες των ανταρτών. Την Παρασκευή 22 του Οκτώβρη, πολλοί Καστανιώτες μη έχοντας στο δάσος ούτε τα στοιχειώδη εφόδια τόλμησαν και έστειλαν στο χωριό γυναικόπαιδα για να εφοδιαστούν με τρόφιμα και σκεπάσματα. Οι Γερμανοί τους άφησαν ανενόχλητους να μεταφέρουν τις προμήθειες τους αποβλέποντας στον εντοπισμό των κρησφύγετων.

Το Σάββατο 23 του Οκτώβρη Όλα τα γυναικόπαιδα που βρέθηκαν στο χωριό, περίπου 155 κάτοικοι, φυλακίστηκαν στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Στους έγκλειστους μοιράστηκαν αριθμοί με « σειρά προτεραιότητας » για εκτέλεση σε περίπτωση επίθεσης από αντάρτες.

Την Κυριακή 24 του Οκτώβρη, οι κρυμμένοι στο δάσος Καστανιώτες, βρέθηκαν περικυκλωμένοι από τους Γερμανούς, οι οποίοι χωρίς δισταγμό άρχισαν να πυροβολούν, αδιακρίτως. Ο απολογισμός εκείνης της ημέρας ήταν 46 νεκροί από τον άμαχο πληθυσμό.Την Δευτέρα 25 Οκτωβρίου συνεχίσθηκε η καταστροφή του χωριού. Εν τω μεταξύ οι Γερμανοί συνέχισαν να μεταφέρουν στην Καλαμπάκα μεγάλες ποσότητες από λάφυρα, (κυρίως τιμαλφή).

Την Τρίτη 26 Οκτωβρίου ανήμερα του Αγίου Δημητρίου η Καστανιά παραδόθηκε στις Φλόγες. Πυρπολήθηκαν 194 σπίτια και 266 αχυρώνες, τα καταστήματα και το σχολείο του χωριού. Εκτός από τις υποδομές του χωριού καταστράφηκε και σπάνιο λαογραφικό υλικό 400 ετών, από την εποχή του Διονυσίου Πύρρου. Διασώθηκε μόνο η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (του 18ου αιώνα) και το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, που είναι τα κύρια εκκλησιαστικά μνημεία του χωριού. Η Καστανιά πλήρωσε και αυτή πολύ ακριβό τίμημα και οφείλουμε όχι μόνο να υποκλιθούμε αλλά να μην ξεχνάμε την θυσία αυτή…» .

 Τα  εγκλήματα πολέμου και οι καταστροφές των Γερμανών στον Ασπροπόταμο 

Όπως ολόκληρη  η Ελλάδα έτσι και η περιοχή Ασπροποτάμου υπέφερε τα πάνδεινα κατά τη διάρκεια της κατοχής. Η τοπική οικονομία  και παραγωγή  καταστράφηκαν . Οι πρώτες ύλες και τα τρόφιμα επιτάχθηκαν από τους κατακτητές, γεγονός που εκτίναξε την τιμή τους και υπήρξε εκρηκτική άνοδος του πληθωρισμού. Περαιτέρω επιδείνωση της οικονομίας επήλθε με τη χορήγηση του κατοχικού δανείου στη Γερμανία το 1944. Η έλλειψη ειδών πρώτης ανάγκης είχε ως αποτέλεσμα το ξέσπασμα του λιμού τον χειμώνα του 1941-42, οπότε και υπολογίζεται πως 300.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Το γεγονός αυτό υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές τραγωδίες κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τα χωριά του Ασπροποτάμου βίωσαν έντονα την Γερμανική θηριωδία  . Αρκεί να αναφέρουμε ότι οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές , σύμφωνα με τα στοιχεία  , ξεπερνούν τις 100  ενώ σε υλικές καταστροφές  καταγράφονται 1.624 σπίτια καμένα και 780 αχυρώνες . Επίσης σε καταστροφές στοιχείων πολιτισμού αναφέρονται 13 εκκλησίες  καμένες με κορυφαία το κάψιμο  της Ιεράς Μονής Τιμίου Σταυρού Δολιανών σήμερα , τότε Αγίου Νικολάου (ένα σύμπλεγμα που περιλάμβανε τρία καθολικά  Αγίου Νικολάου , Τιμίας  Ζώνης  ,Τιμίου Σταυρού ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας και ιστορίας ) που αν υπάρχει σήμερα και στέκεται βιγλάτορας  της πίστης και της Ορθοδοξίας  οφείλεται  στις  προσπάθειες  των κατοίκων της Κρανιάς που με ίδιες δαπάνες το αναστήλωσαν μετά τον πόλεμο  διασώζοντάς το .

Αρχή Σελίδας

© 2011 - 2015 StagonNews

Powered by NikosPap. Hosted by Fusioned.