Την Κυριακή οι Καλαμπακιώτες Θυμούνται την πυρπόληση και την απελευθέρωση της Καλαμπάκας

Βαγγέλης Γκιάτας
Βαγγέλης Γκιάτας
19 Οκτωβρίου 2016, 08:56

Αναμφίβολα  ο Οκτώβρης  είναι ένας μήνας – σταθμός για την Καλαμπάκα και  τους Καλαμπακιώτες  αλλά και τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής καθώς από την μία φέρνει τραγικές ιστορικές θύμησες  από την πυρπόλησή της (18 Οκτωβρίου  1943) αλλά και  θύμησες  χαράς καθώς ένα χρόνο αργότερα (18-20 Οκτωβρίου 1944 ) η πόλη απελευθερώθηκε από τις Γερμανικές κατοχικές δυνάμεις .

Η πόλη αλλά και η ευρύτερη περιοχή δοκιμάστηκαν σκληρά την περίοδο της κατοχής  που άφησε πίσω , όταν πια η χώρα απελευθερώθηκε (20 Οκτωβρίου 1944) , ερείπια , στάχτες  , εκατόμβες εκτελεσθέντων  και ανοιχτές πληγές που για πολλές δεκαετίες μετά έμειναν  ανοιχτές. Στο πλαίσιο αυτών των γεγονότων την Κυριακή 23 Οκτωβρίου ο Δήμος Καλαμπάκας  πραγματοποιεί  σειρά εκδηλώσεων για την Πυρπόληση και Απελευθέρωση της πόλης από τους Γερμανούς .

Πρόγραμμα

Όρθρος – Θεία Λειτουργία στον Μητροπολιτικό Ναό  Αγίου Βησσαρίωνος

Επίσημη Δοξολογία – Εκφώνηση πανηγυρικού από την εκπαιδευτικό  Ειρήνη Λιάππη

Επιμνημόσυνη δέηση – Κατάθεση στεφάνων στο μνημείο της πόλης

Προβολή ταινίας με θέμα «Καλαμπάκα – Ταξίδι στο παρελθόν»  που  επιμελήθηκαν οι Γρηγόρης και Κωνσταντίνος Καρπούζας  εμπνευσμένο από το υλικό – αρχείο της κ. Λιλίκας  Λιάπη- Κιλμπασάνη στην αίθουσα «ΝΙΤΣΑ ΛΙΑΠΗ» .

Τα γεγονότα

Δανειζόμαστε  την αναφορά στο  λεύκωμα του Συλλόγου Καλαμπακιωτών Αθήνας : «..Mετά  την ναζιστική εισβολή, ο Νομός Τρικάλων περιήλθε στην κατοχή των Ιταλών και στην Καλαμπάκα εγκαταστάθηκε Ιταλική Διοίκηση με ισχυρή φρουρά. Στην κατοχή των Ιταλών η πόλη παρέμεινε έως στις 12 Φεβρουαρίου 1943 , ημερομηνία που ταυτίζεται με την μάχη της Οξύνειας (Μερίτσας) και αξίζει να σημειωθεί , ότι η μάχη αυτή αποτέλεσε σταθμό στην Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης. Οι κατακτητές μετά την πανωλεθρία της Μερίτσας αποσύρθηκαν στα Τρίκαλα και η Καλαμπάκα ανάσανε ελεύθερα για λίγο. Όμως , οι Ιταλοί μη μπορώντας ν΄ αντέξουν την ήττα σχεδίασαν νέα επίθεση κατά της Καλαμπάκας και στις 23 Απριλίου , πρωί Μεγάλης Πέμπτης , ισχυρή Ιταλική δύναμη κινήθηκε από τα Τρίκαλα προς Καλαμπάκα , χωρίς ωστόσο , να υπολογίσει , ότι οι Αντιστασιακές Οργανώσεις θα υπερασπίζονταν την πόλη.

Οι Καλαμπακιώτες μαχητές που περίμεναν την επίθεση, οχυρωμένοι σε όλα τα στρατηγικά σημεία εισόδου της πόλης και τους γύρω λόφους, πλευροκόπησαν αιφνιδιαστικά τις Ιταλικές δυνάμεις. Επακολούθησε σφοδρή μάχη με μεγάλες εχθρικές απώλειες. Πολλοί Ιταλοί πιάστηκαν αιχμάλωτοι και ο στρατός τους διαλύθηκε υποχωρώντας προς Τρίκαλα. Η νικηφόρα μάχη της Καλαμπάκας είχε διεθνή αντίκτυπο και μεταδόθηκε από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς του Λονδίνου, του Καϊρου και της Μόσχας. Έτσι είχε διαμορφωθεί η κατάσταση και σ΄αυτό το κλίμα κύλησε η άνοιξη και το Καλοκαίρι του 1943. Οι καθημερινές συγκρούσεις δημιούργησαν αβεβαιότητα και ανασφάλεια στους κατοίκους της, οι οποίοι για να αποφύγουν τα χειρότερα σκόρπισαν στα χωριά της περιοχής Βυτουμά, Παρασκευής, Κορομηλιά αλλά και πολλοί εγκαταστάθηκαν στα Τρίκαλα. Η συνεχής απόκρουση  των εχθρικών επιθέσεων από τους αντάρτες περιόρισε κάπως τις εξόδους των κατακτητών προς την ύπαιθρο και αρκετοί Καλαμπακιώτες ξεθάρρεψαν τότε και επέστρεψαν τον Αύγουστο στα σπίτια τους, αψηφώντας τους κινδύνους. Με την συνθηκολόγηση όμως της Ιταλίας, τα πράγματα, άλλαξαν. Ο Νομός Τρικάλων και η περιοχή  πέρασε στον έλεγχο  των ναζιστικών στρατευμάτων. Οι Γερμανοί γνωρίζοντας τη δράση των Αντιστασιακών Οργανώσεων άρχισαν τον Σεπτέμβριο του 1943 τις εξορμήσεις προς τα χωριά της Πύλης, Φαρκαδόνας και Καλαμπάκας δεχόμενοι συνεχώς τις αντεπιθέσεις  των Αντάρτικων Τμημάτων τους Ε.Λ.Α.Σ και του Ε.Δ.Ε.Σ. Τούτα τα γεγονότα και αυτές οι εξελίξεις προηγήθηκαν των μεγάλων εκκαθαριστικών επιχειρήσεων των Γερμανών, που άρχισαν στις 18 Οκτωβρίου 1943.Την Φθινοπωρινή εκείνη μέρα, όταν από τα παρατηρητήρια των Μετεώρων, έγιναν αντιληπτές να κινούνται προς την Καλαμπάκα οι μηχανοκίνητες φάλαγγες των Γερμανών,σήμανε συναγερμός.

Οι κάτοικοι μόλις που πρόλαβαν ν΄ απομακρυνθούν σε κοντινές δασώδεις περιοχές αφήνοντας πίσω σπίτια και περιουσίες. Στη σύγχυση της διαφυγής επικράτησε πανικός. Οικογένειες χωρίστηκαν και αρκετοί πολίτες δεν γνώριζαν, που βρίσκονται οι δικοί τους.

Οι Γερμανοί προχωρώντας προς την Καλαμπάκα υπερφαλάγγισαν και εξουδετέρωσαν τις όποιες αντιστάσεις και γρήγορα κατέλαβα την πόλη. Εκείνη τη μέρα , όσοι άνθρωποι βρέθηκαν στο διάβα των καταχτητών ή έτυχε να εργάζονται στα χωράφια, όπως και άλλοι που συνελήφθησαν την ώρα της διαφυγής εκτελέστηκαν επί όπου.

Το ίδιο βράδυ η Καλαμπάκα πυρπολήθηκε και καταστράφηκε ολοσχερώς. Οι κάτοικοι, που ήταν κρυμμένοι σε γύρω λόφους και παρακολουθούσαν, εκ του μακρόθεν, το θέαμα της καταστροφής, έχουν να λένε ακόμα, το δέος και τον πόνο, που ένοιωσαν την ώρα που έβλεπαν την Καλαμπάκα να καίγεται και τις φλόγες της φωτιάς να υψώνονται και να γλύφουν τους βράχους των Μετεώρων.

Η μανία των κατακτητών τότε, δεν κατέστρεψε μόνο τους κόπους μιας ζωής, αλλά διέρρηξε και τον ιστό της κοινωνικής συνοχής. Οι περιπλανώμενοι κάτοικοι βρέθηκαν στο πουθενά, ενώ η έρημη και κατεστραμμένη πόλη μετατράπηκε μέχρι το τέλος του πολέμου σε σιδερόφρακτο Γερμανικό στρατόπεδο …».

Η απελευθέρωση της Καλαμπάκας ήρθε ένα χρόνο αργότερα (20 /10/1944, βλέπε πρακτικά Γ’ Ιστορικού Συνεδρίου – εισήγηση Βούλα Ν. Τσιάρα )… Η Καλαμπάκα και η περιοχή εισήλθαν στις  μαρτυρικές πόλεις και χωριά  αφού πολλά πυρπολήθηκαν, άνθρωποι εκτελέστηκαν (ομαδική  εκτέλεση 24 Βσσιλικιωτών στον Προφήτη Ηλία Καλαμπάκας,  61 Καστανιωτών,  7 Καστρακινών στον νερόμυλο του χωριού, άλλων τόσων από την Περιστέρα, τη Διάβα,  αλλά και πολλών άλλων στον Ασπροπόταμο και αλλού, την καταστροφή πολιτιστικών μνημείων, μοναστηριών, εκκλησιών κ.λ.π )..» .

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Όλες οι ενότητες

© 2011 - 2017 StagonNews, Developed by NikosPap . Designed by ManosKal .Hosted by Fusioned .