Οι Παναγιές της Καλαμπάκας – Πως ο λαός και η περιοχή τιμούν την Παναγιά

14 Αυγούστου, 2015 08:04 Επιμέλεια: /

kimisi theotokoy 3_DCE

Αύγουστος , ο μήνας της Παναγιάς μας . Μαζί με ολόκληρη την Ελλάδα και η περιοχή μας εορτάσει τον δεκαπενταύγουστο  την ανάμνηση της κοίμησης της Υπεραγίας  Δεσποίνης Θεοτόκου με ιδιαίτερα  θερμό και  αγνό  τρόπο , με το εξαίσιο άσμα  «Απόστολοι συναθροισθέντες ενθάδε , Γεσθημανή το Χωρίον , κηδεύσατέ μου το σώμα …» ,  να πάλει κάθε  ανθρώπινη  συνείδηση  καθώς  η Παναγία είναι ζυμωμένη με τα πάθια και τους καημούς μας.

Την κάναμε κομμάτι της ζωής μας, μέτοχο στις χαρές και τις λύπες μας. Την ονομάσαμε μάνα στα πόδια της οποίας καταθέτουμε τις θλίψεις και τους πόνους μας, ακουμπάμε τα προβλήματά μας. Την κάναμε μεσίτρια και της εμπιστευόμαστε τα αιτήματα και τα θελήματά μας . Τη συνδέσαμε με τις τοπικές παραδόσεις μας, της δώσαμε τόσα ονόματα για να θυμίζουν τα θαύματα και τις ζωντανές εμφανίσεις της. Την κάναμε τραγούδι στα χείλη μικρών και μεγάλων, ύμνο στη ζωή και την υμνολογία της Εκκλησίας μας, τέχνη στων ζωγράφων τα έργα και στων ρητόρων τα λόγια.

Την ξεχωρίσαμε γιατί ως έθνος και ως λαός έχουμε πονέσει πολύ κι Εκείνη γνωρίζει καλά από πόνο, από δάκρυα, από θρήνο. Γνωρίζει γι’ αυτό και μπορεί να καταλάβει, να παρηγορήσει, να ενισχύσει. Στέκεται   σύμμαχος και στήριγμά μας  . Υπέρμαχος Στρατηγός στις δίκαιες προσπάθειες των προγόνων μας για τη διαφύλαξη της ελευθερίας και της εθνικής μας ανεξαρτησίας .  Κάνει  τις αγωνίες μας αγωνίες της, τα βά­σανά μας δικά της βάσανα, γίνεται  αρωγός και βακτήρια στις στιγμές του κλονισμού και των μεγάλων αποτυχιών, δίνοντας ελπίδα και κουράγιο, βάζοντας τις βάσεις για νέο ξεκίνημα. Γι’ αυτό την αγαπήσαμε, την κάναμε δική μας, με τρόπο ίσως εγωιστικό, αλλά ενδεικτικό της αληθινής ένωσής μας μαζί της.

Για όλους αυτούς τους λόγους και πολλούς ακόμα η Παναγία έγινε και θα παραμείνει πολύτιμο κομμάτι της ζωής  των Ελλήνων, που, σε πείσμα των καιρών και του παραλόγου της εποχής, αναγνωρίζουμε στο πρόσωπό της την αληθινή μας προστασία, σκέπη, καταφυγή και παρηγοριά.

 Οι εικόνες της Παναγίας  στην περιοχή Καλαμπάκας

Όπως ολόκληρη η Ελλάδα έτσι και η περιοχή της Καλαμπάκας , τιμά ιδιαίτερα την Παναγία κάτι που αποδεικνύεται από το πλήθος εικόνων , εκκλησιών , εξωκκλησίων και μοναστηριών που αναφέρονται στο πρόσωπό της .

Οι εικόνες της Παναγιάς που βρίσκονται στις εκκλησιές , στα μοναστήρια και στα εξωκκλήσια της περιοχής δίνουν, η κάθε μία με ξεχωριστό και ιδιαίτερο τρόπο, αυτό το στοιχείο που ο λαός της   περιοχής αντιλαμβάνεται και θέλει να προσδώσει στο πρόσωπο της Παναγίας.

Ως γνωστόν υπάρχει η ανεκτίμητης αξίας αμφιπρόσωπη εικόνα του Αρχαίου Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Καλαμπάκας όπου από τη μια πλευρά εικονίζεται η κοίμησή της και από την άλλη η σταύρωση του κυρίου μας  και υιού της .

Είναι η Παναγία   της Καλαμπάκας (Παναγιά η Καλαμπακιώτισσα) αφού έτσι αντιμετωπίζεται από τους Καλαμπακιώτες  . Η συγκεκριμένη εικόνα λόγω των περιπετειών που είχε στο παρελθόν (εκλάπη δυο φορές) φυλάσσεται, για λόγους ασφαλείας, στην Ι. Μονή Βαρλαάμ απ΄ όπου και μεταφέρεται τον δεκαπενταύγουστο για προσκύνημα στον ναό της.

Όσο για την ιστορία της εικόνας , σύμφωνα με απόψεις ειδικών , είναι των Παλαιολογείων χρόνων ( ΙΔ΄ αιων ) . Εικάζεται ότι πρόκειται για δώρο του Ιωάννου Καντακουζινού και Θεοδώρας Καντακουζινής ενώ κατ’ άλλους (καθ. Ευθ. Τσιγαρίδας) ότι πρόκειται για έργο του μεγάλου κρητικού ζωγράφου Θεοφάνη Στρελίτζα Μπάθα (1527) χρονιά που αγιογράφησε το καθολικό της Μονής Αγίου Νικολάου Αναπαυσά Μετεώρων.

Αλλά και στην Ιερά Μονή Μεγάλου Μετεώρου υπάρχουν δυο σημαντικές εικόνες της Παναγιάς : Στη δεσποτική , που κοσμεί το τέμπλο , η Παναγία εμφανίζεται με βασιλική περιβολή κρατώντας στο αριστερό χέρι τον Ιησού Χριστό και στο δεξί άνθος. Πρόκειται για την Παναγιά «ΡΟΔΟΝ ΤΟ ΑΜΑΡΑΝΤΟΝ» έργο, σύμφωνα με επιγραφή στο αριστερό τμήμα της εικόνας, κάποιου αναγνώστου οικονόμου Καπετσοβίτου εκ Ζαγορίου (12 Μαρτίου 1790).

Η δεύτερη (επαργυρωμένη) είναι η Παναγία Γλυκοφιλούσα  «η Καναλιώτισσα» . Πρόκειται για έργα της παλαιολογείας περιόδου του 14ου αιώνα (1388 – 1393) και πιθανόν , όπως εικάζεται από ιστορικούς , προέρχονται από το τέμπλο του αρχικού καθολικού της Μονής και φέρει το όνομα «Καναλιώτισσα» κα συγκεκριμένα , από την γυναικεία Μονή Λοξάδας ή Λυκουσάδας της Λοξάδας Καρδίτσας που βρίσκεται κοντά στα Κανάλια Καρδίτσας και κατά την Τουρκοκρατία ήταν μετόχι του Μεγ. Μτεώρου .

Η μονή είχε ιδρυθεί από τη Βασίλισσα – μοναχή Υπομονή Δούκαινα Κομνηνή  η δε εικόνα αποτελεί το μόνο σωζόμενο κειμήλιο μετά την πυρπόλησή της από τους Τούρκους. Η εικόνα, σύμφωνα με το έθιμο μεταφέρεται από την Μονή του Μεγ. Μετεώρου και εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα ένα μήνα κάθε χρόνο (6 Αυγούστου – 6 Σεπτεμβρίου) στη «Λοξάδα» και τα Κανάλια Καρδίτσας.

Επίσης  επικλήσεις και αναφορές  για την Παναγιά την Μετεωρίτισα έχουμε πολλές όπως προκύπτουν από διάφορα έγγραφα της Ιεράς Μονής Μεγάλου Μετεώρου .

Η Θεοτόκος «Υψηλοτέρας» ήταν το ομώνυμο μοναστήρι των Μετεώρων που αποκαλούνταν και Μονή των Καλλιγράφων όπου στο τέλος του 14ου και αρχή του 15ου αιώνα, ήκμασε σχολή βιβλιογράφων και τιμώνταν τα Εισόδεια της Θεοτόκου .

Στην Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Ανθούσας (τοποθεσία «ΝΕΓΚΡΙ» που βρίσκεται δίπλα στον ομώνυμο παραπόταμο του Ασπροποτάμου ) πριν την πυρπόληση της από τους Γερμανούς , υπήρχε εικόνα της Παναγίας «ΓΛΑΚΤΟΤΡΟΦΟΥΣΑΣ» με εγχάρακτη αφιέρωση που μεταξύ άλλων ανέφερε: «…Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΙΚΩΝ . ΓΑΛΑΚΤΟΤΡΟΦΟΥΣΑ ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΗ ΑΠΟ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΗΝΕΧΘΗ ΕΝ ΕΤΕΣΙΝ 1761… ΗΤΙΣ ΕΣΤΙΝ ΠΑΛΙΟΤΑΤΗ ΤΩΝ ΓΟΤΘΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ..» .

Η  εικόνα της Παναγίας Γαλακτοτροφούσας  παρουσιάζει  τη Θεοτόκο να κρατά στην αγκαλιά της τον νεογέννητο Χριστό και να Τον τρέφει με το γάλα της (να Τον θηλάζει). Για τον λόγο αυτό, η εικόνα  αυτή  είναι πολύ αγαπητή στις νέες μητέρες και ιδιαίτερα σε όσες θηλάζουν.  Είναι ενδεικτικό , ότι το στήθος  της Παναγίας παρουσιάζεται σαν κολλημένο στον δεξιό της ώμο, ο δε Ιησούς δεν έχει χαρακτηριστικά θηλάζοντος βρέφους, αλλά μικρού παιδιού !

Αλλά και στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βυτουμά η δεσποτική εικόνα της Παναγίας αποτελεί ένα σπάνιο κειμήλιο και πολλοί δεόμενοι στη χάρη της έχουν τύχει της μεσιτείας της για διάφορα θέματα που τους απασχολούν .

Επίσης στην Ιερά Μονή Βαρλαάμ υπάρχει η εικόνα της Παναγιάς «μεσίτριας» καθώς στη συνείδηση των ορθοδόξων πιστών η Παναγία έχει καθιερωθεί ως μεσίτρια που ενώνει τη γη με τον ουρανό, τον αισθητό κόσμο με τη νοητή ωραιότητα.

Ιερές Μονές και εκκλησίες αφιερωμένες στην Παναγία

Στην περιοχή Καλαμπάκας υπάρχουν πολλά μοναστήρια που τιμούν την Παναγιά μας όπως η Μονή Κοιμ. Θεοτόκου «Βυτουμά », «Σταγιάδων » , «Χρυσίνου»  , Παναγιά η «Καναλιώτισσα » στην δασική περιοχή «ΚΑΝΑΛΑΚΙ» Μετεώρων , η Κοίμ. Θεοτόκου Καστρακίου (τρανή Εκκλησιά) , η παλιά μονή κοιμ. Θεοτόκου «Γαλακτοτροφούσας» Ανθούσας , η ιστορική Μονή Λιμποχώβου Κουτσούφλιανης , η Παναγιά της Μύκανης ή Παλαιοπαναγιά  , κ.α .

Αναφέρουμε εκ νέου τον αρχαίο Ναό Κοιμ. Θεοτόκου Καλαμπάκας όπου το απόγευμα της παραμονής κατά την ακολουθία του εσπερινού , προ του ανθοστόλιστου επιταφίου ψάλλονται  οι γνωστοί ύμνοι – εγκώμια που αναφέρονται στην κοίμησή της .

Τέλος οι ενορίες που τιμούν την Θεοτόκο στην περιοχή Καλαμπάκας είναι της Αχελινάδας , Γαύρου , Θεοτόκου , Σταγιάδων Μεγ. Κερασιάς , Καλομοίρας , Αμπελοχωρίου , Ματονερίου , Ανθούσας , Καλλιρρόης  και  Γλυκομηλιάς .

Γρηγόρης Καλύβας και Βαγγέλης Γκιάτας

ΔΕΝ ΥΙΟΘΕΤΟYΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛIΩΝ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΣΤΟΛΟΓIΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟEΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΝΑΡΤHΣΕΙΣ. ΑΥΤO ΤΟ ΑΦHΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡIΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ. ΕΛΕYΘΕΡΑ ΜΠΟΡΕIΤΕ ΝΑ ΣΤΕIΛΕΤΕ ΠΡΟΣ ΑΝAΡΤΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΚH ΣΑΣ AΠΟΨΗ.ΣΕ ΠΕΡIΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΥΠAΡΞΕΙ ΑΝAΡΤΗΣΗ, ΤΗΣ ΟΠΟIΑΣ ΕIΣΤΕ ΚAΤΟΧΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜAΤΩΝ, H ΠΟΥ ΘIΓΕΣΤΕ ΑΠO ΑΥΤH, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝHΣΤΕ AΜΕΣΑ ΜΑΖI ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΡΑIΤΗΤΗ ΔΙOΡΘΩΣΗ. ΕAΝ EΧΕΙ ΣΥΜΒΕI ΚAΤΙ ΑΠO ΤΑ ΠΑΡΑΠAΝΩ ΔΕΝ ΘΑ EΧΕΙ ΓIΝΕΙ ΕΣΚΕΜΜEΝΑ. ΟΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕYΟΥΝ ΣΧOΛΙΑ, ΠΑΡΑΚΑΛΟYΝΤΑΙ OΠΩΣ ΕIΝΑΙ ΕΥΠΡΕΠΕIΣ ΣΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟYΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟΦΕYΓΟΝΤΑΣ YΒΡΕΙΣ.

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Αρχή Σελίδας

© 2011 - 2015 StagonNews

Powered by NikosPap. Hosted by Fusioned.