Δημήτρης Πλιάτσικας – ¨Τα Πασχαλιάτικα Τραγούδια της Καλαμπάκας ¨ μια αναλυτική Προσέγγιση

3 Μαΐου, 2016 10:28 Επιμέλεια: /

PLIATSIKAS

Επίκαιρο από ποτέ η εποχή αυτή που κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Συνταξιούχου , πρώην Διευθυντή του Γενικού Λυκείου Καλαμπάκας Δημήτρη Π. Πλιάτσικα , ¨Τα Πασχαλιάτικα Τραγούδια της Καλαμπάκας ¨ μια αναλυτική Προσέγγιση .

Πρόθεση του συγγραφέα  ήταν να ερευνήσει  όσες συλλογές δημοτικών τραγου­διών είχε στη διάθεσή του  από διάφορες περιοχές, για να βρει  πα­ραλλαγές των Πασχαλιάτικων τραγουδιών του τόπου  και να εντοπίσει  δια­φορές και ομοιότητες, γιατί αντιλήψεις και τοπικά ήθη επηρεάζουν την αντιμετώπιση του θέματος κάθε τραγουδιού. Αποσπάσματά τους συμπληρώνουν τις παραλλαγές αυτές  και βοηθούν στην πληρέστερη ανάλυσή τους. Όπως αναφέρει , κάποια τραγούδια είναι πανελλήνια, άλλα απαντώνται σε ορισμένες περιοχές και μερικών δεν βρέθηκαν παραλλαγές τους.

Το βιβλίο διαθέτει πλούσιο και σπάνιο φωτογραφικό υλικού απο την αναβίωση αυτών των τραγουδιών στο πέρασμα του χρόνου.

Ο Δημήτριος Πλιάτσικας γεννήθηκε στην Καλαμπάκα. Σπούδασε κλασική φι­λολογία στη φιλοσοφική Σχολή του Πα­νεπιστημίου Αθηνών και παιδαγωγικά (Master in education) στο Πανεπιστή­μιο του Dundee της Σκωτίας με υποτροφία του Ι.Κ.Υ.

Διορίστηκε ως καθηγητής στο Α” Γυμ­νάσιο Αρένων Τρικάλων όπου υπηρέτη­σε επί μία δεκαετία. Δίδαξε στη Σχολή Νηπιαγωγών Καρδίτσας. Το 1983 τοπο­θετήθηκε ως Προϊστάμενος του Γραφεί­ου Β/θμιας Εκπαίδευσης του Νομού Τρικάλων και το 1988 ως Διευθυντής του Γενικού Λυκείου Καλαμπάκας από όπου και συνταξιοδοτήθηκε.pliatsikas biblio 2

Ήταν μέλος της Παιδαγωγικής Εταιρεί­ας Ελλάδας από το 1984. Στα πλαίσια του προγράμματος ανταλλαγής εκπαι­δευτικών των χωρών μελών της Ευρω­παϊκής Ένωσης επισκέφθηκε σχολεία του Λονδίνου, της Ολλανδίας κ.ά.

Με τη σύζυγο του Ειρήνη Αρσενίου, καθηγήτρια, απέκτησαν τρία παιδιά. Είναι μόνιμος κάτοικος Καλαμπάκας.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ TOY ΒΙΒΛΙΟΥ

Eδώ και πολλά χρόνια γυρόφερνε στο μυαλό μου η ιδέα να ασχοληθώ με την ιστορία αυτού του τόπου, όχι καταγράφοντας και αναλύοντας τα ιστορικά γεγονότα – αυτό έχει ήδη γίνει από άλ­λους·, αλλά αναδεικνύοντας άλλες πλευρές της ιδιαιτερότητας της πατρίδας μας, όπως τη γλώσσα, την τοπωνυμία, την ανθρωπογεωγρα­φία, τα τραγούδια μας. Κι αυτά άλλωστε καταδεικνύουν την ιστορική μας πορεία στο χρόνο και αποτελούν στοιχεία της ταυτότητάς μας, συνθέτουν την πολιτιστική μας φυσιογνωμία.

Το πρώτο μέρος κάλυψε η έκδοση πριν από τρία χρόνια του βιβλί­ου μου «Καλαμπάκα, η γλώσσα, ο τόπος, οι κάτοικοι». Με την παρούσα έκδοση επιχειρείται μια συστηματική καταγραφή των δημοτικών μας τραγουδιών, των αποκαλούμενων «Πασχαλιάτικων», και γίνεται προ­σπάθεια ανάλυσής τους μέσα στα πλαίσια των παραλλαγών τους, με τις ελλείψεις και αδυναμίες ενός μη ειδικού λαογράφου, που είναι λάτρης της παράδοσής μας, στη διατήρηση της οποίας, και όχι μόνο την ανάδειξη, φιλοδοξεί να συμβάλει.

Δεκαπέντε είναι συνολικά αυτά τα τραγούδια. Μια πρώτη κατα­γραφή έξι μόνο από αυτά πριν από πολλά χρόνια, το 1961, περιλαμ­βάνεται σε μια ολιγοσέλιδη έκδοση του Αντώνη Παπαγεωργίου για τα Μετέωρα και την Καλαμπάκα. Εννέα περιλαμβάνει στο βιβλίο του ο Στέφανος Θανασούλας, ο οποίος προτάσσει και σύντομη περιγραφή του τυπικού της εκδήλωσης των χορών. Ευρύτερη αναφορά στα ίδια τραγούδια και τη χορευτική ταυτότητα της Καλαμπάκας γίνεται από τον Γιάννη Δήμα με έμφαση στην κινησιολογική τους ανάλυση· και τέσσερα τραγούδια περιλαμβάνει η Βούλα Τσιάρα σε μια εργασία της για την Καλαμπάκα.

Απλή καταγραφή όλων των τραγουδιών υπάρχει στο ημερολόγιο για το έτος 1992 του Εκπολιτιστικού Συλλόγου επαρχίας Καλαμπάκας «ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ» με έδρα την Αθήνα. Ο ίδιος σύλλογος ηχογράφησε και μια κασέτα, όπου τα τραγούδια εκτελούνται από μέλη του συλλόγου. Μια δεύτερη κασέτα, στην οποία τραγουδούν τα μέλη του Ομίλου χορών Καλαμπάκας, περιλαμβάνει τα συνηθέστερα οκτώ από το σύνολο των τραγουδιών.

Πρόθεσή μου ήταν να ερευνήσω όσες συλλογές δημοτικών τραγου­διών είχα στη διάθεσή μου από διάφορες περιοχές, για να βρω πα­ραλλαγές των Πασχαλιάτικων τραγουδιών μας και να εντοπίσω δια­φορές και ομοιότητες, γιατί αντιλήψεις και τοπικά ήθη επηρεάζουν την αντιμετώπιση του θέματος κάθε τραγουδιού. Αποσπάσματά τους συμπληρώνουν τις παραλλαγές μας και βοηθούν στην πληρέστερη ανάλυσή τους. Κάποια τραγούδια μας είναι πανελλήνια, άλλα απαντώνται σε ορισμένες περιοχές και μερικών δεν βρέθηκαν παραλλαγές τους.

Μετά τη σύντομη εισαγωγή για το δημοτικό τραγούδι, στο Α” μέ­ρος περιλαμβάνονται τα πασχαλιάτικα τραγούδια μας στην κανονική τους μορφή, στο δε Β” μέρος όπως τραγουδιούνται, με τη μουσική τους καταγραφή, όπου ήταν δυνατό.

Κυρίαρχο μέτρο των πασχαλιάτικων τραγουδιών είναι ο ιαμβικός 15σύλλαβος, όπου η τομή είναι μετά την 8η συλλαβή. Ελάχιστα έχουν τροχαϊκό μέτρο.

Στη συνέχεια επιχειρείται αναλυτική επεξεργασία κάθε τραγουδιού και στο τέλος παρατίθεται μία από τις παραλλαγές του, που επιλέξαμε ως την πλέον ενδιαφέρουσα. Στις παραλλαγές και στα αποσπάσματα άλλων συλλογών είναι αυτονόητο ότι διατηρήσαμε την ορθογραφία των συλλογέων. Όσον αφορά δε στην παρούσα συλλογή, τα τραγούδια παρουσιάζονται στη γλωσσική μορφή του τοπικού μας ιδιώματος, ό­πως ακούγονταν στις εκδηλώσεις παρελθόντων ετών, γιατί είναι εν­δεχόμενο ο σημερινός τραγουδιστής να επηρεάζεται ακούσια από τον σύγχρονο τρόπο έκφρασης. Όπου υπήρχαν κάποιες διαφορές στις τοπικές (Καλαμπακιώτικες) παραλλαγές των τραγουδιών, θεω­ρήθηκε σκόπιμο να αλληλοσυμπληρωθούν, όπου ήταν δυνατόν.

Παραστάσεις κύκλιων χορών από αρχαία αγγεία (ή άλλα αρχαι­ολογικά ευρήματα) και φωτογραφίες από σύγχρονες εκδηλώσεις πα­ρεμβάλλονται μεταξύ των τραγουδιών.

Πιστεύοντας ότι συμπληρώνω την προσπάθεια εκείνων που μέχρι τώρα έχουν ασχοληθεί με το θέμα, ευελπιστώ ότι αυτή η έκδοση θα αποτελέσει κίνητρο περαιτέρω έρευνας για τη διάσωση της πολύτιμης πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Τέλος επιθυμώ να εκφράσω τις ευχαριστίες μου σε όλους όσοι βο­ήθησαν την προσπάθειά μου, και ιδιαίτερα στους συναδέλφους φιλο­λόγους Ευαγγελία Μπίτου και Νίκο Κατοίκο για τις πολύ χρήσιμες υποδείξεις τους, καθώς και την καθηγήτρια μουσικής κ. Ρένα Λιάππη – Καρπούζα για την μουσική καταγραφή των τραγουδιών, των οποίων μόνον οι πρώτοι στίχοι αναφέρονται, για να αποφευχθεί η επανάλη­ψη….

PLIATSIKAS

 

Untitled-1 Untitled-2

ΔΕΝ ΥΙΟΘΕΤΟYΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛIΩΝ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΣΤΟΛΟΓIΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟEΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΝΑΡΤHΣΕΙΣ. ΑΥΤO ΤΟ ΑΦHΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡIΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ. ΕΛΕYΘΕΡΑ ΜΠΟΡΕIΤΕ ΝΑ ΣΤΕIΛΕΤΕ ΠΡΟΣ ΑΝAΡΤΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΚH ΣΑΣ AΠΟΨΗ.ΣΕ ΠΕΡIΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΥΠAΡΞΕΙ ΑΝAΡΤΗΣΗ, ΤΗΣ ΟΠΟIΑΣ ΕIΣΤΕ ΚAΤΟΧΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜAΤΩΝ, H ΠΟΥ ΘIΓΕΣΤΕ ΑΠO ΑΥΤH, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝHΣΤΕ AΜΕΣΑ ΜΑΖI ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΡΑIΤΗΤΗ ΔΙOΡΘΩΣΗ. ΕAΝ EΧΕΙ ΣΥΜΒΕI ΚAΤΙ ΑΠO ΤΑ ΠΑΡΑΠAΝΩ ΔΕΝ ΘΑ EΧΕΙ ΓIΝΕΙ ΕΣΚΕΜΜEΝΑ. ΟΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕYΟΥΝ ΣΧOΛΙΑ, ΠΑΡΑΚΑΛΟYΝΤΑΙ OΠΩΣ ΕIΝΑΙ ΕΥΠΡΕΠΕIΣ ΣΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟYΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟΦΕYΓΟΝΤΑΣ YΒΡΕΙΣ.

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Αρχή Σελίδας

© 2011 - 2015 StagonNews

Powered by NikosPap. Hosted by Fusioned.