Χριστουγεννιάτικα κάλαντα από όλη την Ελλάδα

Γρηγόρης Γ. Καλύβας
Γρηγόρης Γ. Καλύβας
25 Δεκεμβρίου 2017, 10:15

Χριστούγεννα , Χριστός γεννάται  και η ελπίδα  αναγεννάται  !!! Ας κάνουμε ένα σεργιάνι σε κάθε γωνιά της Ελλάδας  και του Ελληνισμού για να δούμε πως και με ποια λόγια ο λαός μας τραγούδησε το μέγιστο γεγονός της  σαρκώσεως  του Θεού λόγου . Ένα  γεγονός  που άλλαξε την πορεία του κόσμου  προσφέροντας ελπίδα και προοπτική για ο αληθινό νόημα της ζωής του ανθρώπινου γένους και της σωτηρίας του ανθρώπου :

«..΄Πόψε Χριστός γεννήθηκε κι ο κόσμος δεν το νιώθει

κι ο κόσμος και τα οικούμενα κι ο βασιλιάς Ηρώδης

Κι εκεί που ακούμπησε ο Χριστός, χρυσό δεντράκι βγήκε

Χρυσό δεντρί, χρυσό κλωνί, χρυσό μαργαριτάρι

Το δέντρο ήταν ο Χριστός, τα κλώνια οι αποστόλοι

Και τα γαρουφαλλάκια του ήταν οι προφητάδες

Που προφητούσαν κι έλεγαν για του Χριστού τα πάθη.

Κι εμείς Χριστόν εψάλλαμε, Χριστός να μας φυλάει

Όσ’ άστρα έχει ο ουρανός και φύλλα τα δεντράκια

Τόσα καλά να δωσ’ η Θιός σ’ αυτό το νοικοκύρη».

(Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα από τις Σαράντα Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης)

«Άναρχος Θεός καταβέβηκεν και εν τη Παρθένω κατώκησεν

Βασιλεύς των όλων και Κύριος, ήλθε τον Αδάμ αναπλάσασθαί

Γηγενείς σκιρτάτε και χαίρεσθε, τάξεις των αγγέλων ευφραίνεσθε

Δέξαι Βηθλεεμ τον Δεσπότην σου, Βασιλέα πάντω και Κύριον

Εξ ανατολών Μάγοι έρχονται, δώρα προσκομίζοντες άξια

Ζητούν προσκυνήσαι τον Κύριον, τον εν τω σπηλαίω τικτόμενον.

Ήνεγγεν αστήρν μάγους οδηγών, ένδον του σπηλαίου εκόμισεν.

Θεός, βασιλεύς προαιώνιος, τίκτεται εκ κόρης Θεόπαιδος.

Ιδών ο Ηρώδης ως έμαθεν, όλω εξεπλάγη ο δείλαιος

Κράζει και βοά προς τους ιερείς, τους δοξολογούντας τον Κύριον

Λέγετε σοφοί και διδάκαλοι άρα που γεννάται ο Κύριος;

Μέγα και φρικτόν το τεράστιον , ο εν ουρανοίς επεδήμησεν.

Νύκτα Ιωσήφ ρήμα ήκουσε, άγγελος Κυρίου ελάλησεν.

Ξένον και παράδοξον άκουσμα και η συγκατάβασις άρρητος

Ο μακροθυμίσας και εύσπλαχνος, πάντων υπομένει τα πταίσματα.

Πάλιν ουρανοί ανεώχθησαν άγγλοι αυτού ανυμνήτωσαν.

Ρήτορες ελθόντες προσέπεσον βασιλέα μέγαν και ένδοξον

Σήμερον η κτίσις αγάλλεται και πανηγύρίζει κι ευφραίνεται

Τάξεις των αγγέλων εξέστησαν επί το παράδοξον θέαμα.

Ύμνους και δεήσεις ανέμελπον των πάντων δεσπότην και άνακτα

Φως εν τω σπηλαίω ανέτειλε και τοις εν τω σκότει επέλαμψε.

Χαίρουσα η φύσις αγάλλεται και πανηγυρίζει κι ευφραίνεται.

Ψάλλοντες Χριστόν, τον Θεόν ημών, τον εν τω σπηλαίω τικτόμενον.

Ω Παρθενομήτορ και Δέσποινα, σώζε του εις Σε καταφεύγοντας.»

Όπως  παρατηρήσατε, πρόκειται για ένα μουσικό «Αλφαβητάρι». Κάθε γράμμα της αλφαβήτου, με τη σειρά, ξεκινά έναν στίχο. Πρόκειται για το χριστουγεννιάτικο «Αλφαβητάρι» Κοτυώρων Πόντου, είναι δημιουργία του 16ου αίωνα.

«Χριστούγεννα Πρωτούγιννα, πρώτη γιουρτή του χρόνου

για βγάτι ,διέτι, μάθιτι πως η Χριστός γιννιέτι.

Γιννιέτι κι ανατρέφιτι στου μέλι και στου γάλα

Του μέλι τρων’ οι άρχοντις, του γάλα οι αφιτνάδις,

Κι του μιλισσουβότανου δώστι στα παλληκάρια,

Κι του κηρουσταλλάγματα στουν γιου Κουσταντίνου.

Κι ανοίξτι τα κουτάκια σας τα κατακλειδουμένα,

Κι ανοίξτι τις κασέλις σας τις μουσχουμυρισμένις

Κι δώστι μας τουν κόπου μας γιατί κι αλλού θα πάμι»

Κάλαντα από το Κονιάκο Δωρίδος

Περνάμε  στα κάλαντα με τα γλωσσικά ιδιώματα κάθε περιοχής )

Χριστούγεννα, Πρωτούγεννα, πρώτη – πρώτη γιορτή του χρόνου

εβγάτε, δείτε, μάθετε, που ο – που ο Χριστός γεννάται.

Γεννάται κι ανατρέφεται με με- με μέλι και με γάλα,

Το μέλι τρων οι άρχοντες το γα- το γάλα οι αφεντάδες,

Και το μελισσοβότανο το λου – το λούζονται οι κυράδες

Κι ανοίχτε τα κουτάκια σας τα κα – τα κατακλειδωμένα,

Και δώστε μας απ’ το χρυσό που ‘χου – που χουνε τα πουγγιά σας.

Κι αν είστε από τους πλούσιου φλουριά – φλουριά μη λυπηθείτε,

Κι αν είστε από τους δεύτερους, ένα – ένα ζευγάρι κότες.

Και σας καληνυχτίζουμε, πέσε – πέσετε κοιμηθείτε,

Ολίγον ύπνο κάνετε κι ευθύς – κι ευθύς να σηκωθείτε,

Στην εκκλησία τρέξετε με ο – με όλη προθυμία

Και του Θεού να’ ακούσετε τη θει- τη θεία λειτουργία»

Νησιώτικά και Κάλαντα Αστυπάλαιας

«Χριστούγεννα, Πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου

Για βγάτε, διέτε, μάθετε πως ο Χριστός γεννιέται

Γεννιέται κι ανατρέφεται στο μέλι και στο γάλα

Το μέλι τρων οι άρχοντες, το γάλα οι αφεντάδες

Και το μελισσοβότανο το λούζονται οι κυράδες

Κυρά καμαροτράχηλη κυρά γαϊτανοφρύδα

Κυρά μου όταν στολίζεσαι και πας στην εκκλησιά σου

Κάνεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι αγκάλη

Και τον καθάριο Αυγερινό τον κάνεις δαχτυλίδι

Εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε

Μόνο σας αγαπούσαμε κι ήρθαμε να σας δούμε

Δώστε μας και τον κόκορα, δώστε μας και την κότα

Δώστε μας και πεντ’ έξι αυγά να πάμε σ’ άλλη πόρτα

Εδώ που τραγουδήσαμε πέτρα να μη ραΐσει

Κι ο νοικοκύρης του σπιτιού πολλούς χρόνους να ζήσει.»

Κάλαντα Πελοποννήσου και Ξάνθης, περιέργως έχουν κοινά κάλαντα με πολύ μικρές αλλαγές.

«Χριστούγεννα, Πρωτούγιννα, τώρα Χριστός γιννιέτι

γιννιέτι κι βαφτίζιτι στους ουρανούς απάνου

όλοι οι αγγέλοι χαίρουντι κι όλοι δοξολογιούντι

κι τα δαιμόνια σκάζουνι, τα σίδερα ταράζουν

Σι τούτ΄ το σπίτι που ΄ρθαμι, μι μάρμαρου στρωμένου,

Εδώ ‘χουν κόρη για παντρειά, κόρη για αρρεβώνα

Της τάζουν τιο του βασιλιά, της τάζουν γιο του ρήγα

Δεν θέλει γιο του βασιλιά, δεν θέλει γιο του ρήγα

Μον θέλει τα’ αρχοντόπουλο, που πιρπατεί καβάλα

Σι τούτ’ το σπίτι που ΄ρθαμι πέτρα να μην ραγίσει

Κι ου νοικοκύρης του σπιτιού χρόνους πολλούς να ζήσει»

Κάλαντα Δυτικής Μακεδονίας

«Σαράντα μέρες, σαράντα νύχτες η Παναγιά μας κοιλοπονούσε.

Κοιλοπονούσε, παρακαλούσε τους Αρχαγγέλους, τους Ιεράρχες

Σεις Αρχαγγέλοι, σεις Ιεράρχες, να πα να φέρτε μύρο και μόσχο.

Κι οι Αρχαγγέλοι, για μύρο πάνε κι οι Ιεράρχες για μόσχο τρέχουν

Κι ώσπου να πάνε, ώσπου να έρθουν, η Παναγιά μας ξελευτερώθκη.

Χριστός γεννιέτι χαρά στουν κόσμο, χαρά στον κόσμο στα παλληκάρια»

Κάλαντα Δυτικής Θράκης

«Αυτή είναι η ημέρα, όπου ήρθ’ ο λυτρωτής,

από Μαριάμ μητέρα, εκ παρθένου γεννηθείς.

ναρχος, αρχήν λαμβάνει και σαρκούται ο Θεός,

Ο Αγέννητος γεννάται εις την φάτνην ταπεινός.

γγελοι το νέον λέγουν εις ποιμένας και βοσκούς,

Ο αστήρ το θαύμα δείχνει εις τους μάγους και σοφούς.

Όσοι έχετε στα ξένα, να δεχθείτε με καλό

και του χρόνου με υγεία το Θεό παρακαλώ.

Επειδή και πλησιάζει ο πλανήτης της αυγής

Σας ευχόμαστε υγεία και να είστε ευτυχείς»

Βυζαντινά Κάλαντα Δωδεκανήσου

«Καλήν εσπέραν άρχοντες, αν είναι ορισμός σας,

Χριστού τη θείαν γέννησιν να πω στ’ αρχοντικό σας.

Χριστός γεννιέται σήμερον εν Βυθλεέμ την πόλη,

Οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρετ’ η φύσις όλη,

Κυρά καμαροτράχηλη και φεγγαρομαγούλα

Απού τον έχεις τον υγιό, τον μοσχοκανακάρη.

Λούζεις τον και χτενίζεις τον και στο σκολειό τον πέμπεις

Κι ο δάσκαλος τον έδειρε μ’ ένα χρυσό βεργάλι

Και η κυρά δασκάλισσα με το μαργαριτάρι.

Είπαμε δα για την κερά, ας πούμε για τη Βάγια.

ψε Βαγίτσα το κερί, άψε και το λυχνάρι

Και κάτσε και ντουχιούντηζε ήντα θα μας εβγάλεις

Γι απάκι, για λουκάνικο, για χοιρινό κομμάτι

Κι από τον πύρο ου βουτσού να πιούμε μια γιομάτη

Κι από την μαύρη όρνιθα κανένα αυγουλάκι

Κι από το πιθαράκι σου ένα κουρούπι λάδι

Κι αν είναι κι απκροπλιάτερο, βαστούμε και τα’ ασκάκι

Φέρε πανιέρι κάστανα, πανιέρι λεπτοκάρυα

Και φέρε και γλυκό κρασί να πιούν τα παλληκάρια

Κι αν είναι με το θέλημα, άσπρη μου περιστέρα,

Ανοίξετε την πόρτα σας, να πούμε καλησπέρα

Κι ακόμα δεν τον ηύρηκες τον μάνταλο ν’ ανοίξεις

Να μας κεράσεις μια ρακή κι ύστερα ν’ ασφαλίξεις….»

Κάλαντα Κρήτης

«Καλήν εσπέραν θα σας πω κι αν είναι ορισμός σας,

Χριστού τη θείαν γέννησιν να πω στ’ αρχοντικόν σας

Χριστός γεννιέται σήμερον στην Βηθλεέμ την πόλην,

Οι ουρανοί αγάλλονται, μαζί κι η φύσις όλη

Γεννιέται μες στο σπήλαιον, στην φάτνην των αλόγων

Ο Βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων

Αγγέλοι εις τον ουρανόν ψάλουν τον εν υψίστοις

Και κάτω φανερώνεται η των ποιμένων πίστις

Έναν αστέριν λαμπερόν τους οδηγεί στην χώραν

Όταν εφτάσασι κι οι τρεις, με πόθον ερωτόυσιν

Που εγεννήθη ο Χριστός, να παν να τόνε βρούσιν…»

Κάλαντα Κύπρου

«Καλήν εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ορισμός σας,

Χριστού τη Θεία γέννηση να μπω στ’ αρχοντικό σας:

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βυθλεέμ τη πόλει

Οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρει η φύσις όλη.

Εν τω σπηλαίω τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων,

Ο Βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων

Πλήθος αγγέλων ψάλλουσιν το Δόξα εν υψίστοις,

Και τούτο άξιον εστίν η των ποιμένων πίστις

Εκ της Περσίας έρχονται τρεις μάγοι με τα δώρα

στρον λαμπρόν τους οδηγείς χωρίς να λείψει ώρα,

Φθάσαντες εις Ιερουσαλήμ με πόθον ερωτούσιν

Που εγεννήθη ο Χριστός, να παν’ να τον ευρούσι

Δια Χριστόν ως ήκουσεν ο βασιλεύς Ηρώδης,

Αμέσως εταράχθηκε κι έγινε θηριώδης,

Διότι πολλά φοβήθηκε δια την βασιλείαν

Μην του την πάρει ο Χριστός και χάσει την αξίαν….»

Κάλαντα Ολύμπου Καρπάθου

«Καλήν εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ιορισμός σας

Χριστού τη Θεία γέννηση να πω στ’ αρχοντικό σας:

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βυθλεέμ τη πόλει,

Οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρετ΄η φύσις όλη

Εν τω σπηλαίω τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων

Ο Βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων…

Χρόνια πολλά ευχόμαστε στην οικογένειά σας,

Και του Χριστού η γέννησις να ΄ναι βοήθειά σας»

Κάλαντα Κέρκυρας

«Χριστός γεννέθεν χαρά σον κόσμον

α! καλή ώρα καλή σ’ ημέρα

α! καλόν παιδίν οψές γεννέθεν

Ψες γεννέθεν, το βράδ’ αστάθεν

Τον εγέννησεν η Παναΐα,

Τον ανέσταισεν Αειπαρθένος.

Εκαβάλκεψεν χρυσόν πουλάριν

Εκατήβεν σο σταυροδρόμι

Έρπαξαν ατόν οι συλ’ Εβραίοι,

Συλ’ Εβραίοι και μιλ’ Εβραίοι

Ασ ΄ σ΄ακρεντικά κι ασ΄σην καρδίαν

Γαίμαν έσταξεν , χολήν κι εφάνθεν

Ούμπαν έστακεν κι εμυροστάθεν

Μύρος έτον και ευωδία

Εμυρίσ’ ατόν ο κόσμος όλεν,

Για μυρίσ’ τον και συ αφέντα

Συ αφέντα καλέ μ’ αφέντα

Εξου ΄ς την αυλίαν δεντρόν εξήβρεν

Δέντρον, έλατον και κυπαρέσσιν

Έρταν τη Χριστού τα παλληκάρια

Κιαι θυμίζνε τον νοικοκύρην

Νοικοκύρη μ’ και βασιλέαν

Έμπα σον νουντάν κι έλα σ’ σην πόρταν,

Κι αν αν εις μας, χαρά σην πόρτα σ΄

Έβγαλ’ τον κισέ σ’ και δωσ’ παράδες.»

Κάλαντα Κερασούντας – Πόντου

«Ελάτε δω γειτόνισσες και σεις γειτονοπούλες μου,

τα σπάργανα να φτιάξουμε και το Χριστό ν’ αλλάξουμε

τα σπάργανα για το Χριστό, ελάτε όλες σας εδώ

να πάμε να γυρίσουμε, τα μάγια να σκορπίσουμε,

να πάμε στο ψηλό βουνό να δούμε τα βαγγέλια

να δούμε και την Παναγιά, όπου μας στέλνει τη χαρά

με του Χριστού τη δύναμη, τη χάρη του παιδιού της

τα σπάργανα για το Χριστό, ελάτε όλες σας εδώ

κοιμάται στα τριαντάφυλλα, γεννιέται μες στα λούλουδα

γεννιέται μες στα λούλουδα, κοιμάται στα τριαντάφυλλα.

Τα σπάργανα για τον Χριστό, ελάτε όλες σας εδώ

Τα σπάργανα να φτιάξουμε και το Χριστό ν’ αλλάξουμε»

Κάλαντα Ηπείρου

«Για σένα κόρη έμορφη ήρθα με να τα πούμε

και τα καλά Χριστούγεννα για να σου ευχηθούμε

Φέρτε μας κρασί να πιούμε και του χρόνου να σας πούμε

Και του χρόνου να σας πούμε, φέρτε μας κρασί να πιούμε

Αν έχεις κόρη έμορφη, βάλε την στο τσιμπίδι

Και κρέμασέ την αψηλά, να μην τη φαν οι ψύλλοι

Σ’ αυτό το σπίτι που ‘ρθαμε, τα ράφια ειν’ ασημένια,

Του χρόνου σαν και σήμερα να’ ναι μαλαματένια»

Καλάντα Ικαρίας

«Καλημέρα, καλημέρα και πάντα καλημέρα

να τον καλημερήσουμε αυτόν τον νιον αφέντη

αφέντη μου πεντάφεντε, πέντε φορές αφέντη

πέντε βαστούν το μαύρο σου κι οχτώ το σαλιβάρι

και δέκα σε παρακαλούν αφέντη καβαλλάρη

εδώ σε τούτες τις αυλές τις μαρμαροστρωμένες

κοιμάται κύμα το φλουρί και κύμα το λογάρι

και στον αφρό του λογαριού κοιμάται νιος αφέντης.

Τονε ξυπνήσω με νερό φοβούμαι μην κρυώσει

Τονε ξυπνήσω με κρασί φοβούμαι μη μεθύσει

Εσένα πρέπει αφέντη μου στα πεύκα να κοιμάσαι,

Με βελουδένιο πάπλωμα να μην κρυολογάσαι

Και πάλι ξαναπρέπει σου καρέκλα καρυδένια

Για ν’ ακουμπάς τη μέση σου τη μαργαριταρένια

Και πάλι ξαναπρέπει σου στις λίρες να καθίζεις

Με το ΄να χέρι να μετράς, με τα’ άλλο να δανείζεις

Δώστε μας και τον κόκορα, δώστε μας και την κότα,

Δώστε μας και δυο τρεις κλωτσιές να φύγομ’ απ’ την πόρτα.»

 Κάλαντα Αίγινας

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Όλες οι ενότητες

© 2011 - 2017 StagonNews, Developed by NikosPap . Designed by ManosKal .Hosted by Fusioned .